Йӱштӧ шылын кочкыш веществаже йомеш мо?
Кочкыш суаплык ситыдымаш эре ик эн йӧратыме амал лийын морозильный шыл, но чынжымак, кочкышшулыктарымаш значенийже морозильный шыл чынжымак уда огыл.
Мӧҥгешла, кочкыш годым ме шыл кочкына, кочкыш вещества — тиде белок. Эксперимент-влак ончыктеныт: ик гана йӱлалтымеке, южо белок чынжымак йомеш, но чумыр кочкыш вещества шуко вашталтен огыл.
Ешартыш, шыл йӱштӧ годым фермент-влакын пашаштым тормозитла, но кунам йӱлалтенам 0-4 ℃, тиде фермент-влак угыч эркын-эркын чолга лийын кертыт, аминокислота ден моло тамле веществам ыштен кертше, шылын тамже да тамже эн сайыш пӧртыл кертеш манын.
Бирок, ятыр гана йӱлалтыме шыл нигузеат сай огыл.
Тиде тыге, молан манаш гын, шыл йӱлалтыме годым, клеткылаште вӱд изи ий кристалл-влакым ышта да шылын клетке структурыжо пыта. Ик гана угыч да угыч йӱлалтен, большое количество воды потеряется большое количество воды, да шыл ӱмбалне шуко изи оҥа-влак лийыт, сандене тудо кочкаш курго да тошто лиеш. Эн тӱҥжӧ, морозильный гын, кугурак температур годым локтылалтеш, тыгак бактерий-влакын кушмашыштым тарватен кертеш.
Сандене морозильный шыл кочмо деч ончыч темлалтеш, тудым ик гана пуымо суммылан шеледаш да икте почеш весе аралаш сай. А кунам оттаивание, тудым йӱлалташ холодильникыш пышташ сай, но кугу температур йымалне огыл.
Супермаркетыште, мемнан светодиодный волгалтарыме, Т8 гай, ЛБФ, СПУ да т.м.. Серий-влак холодильникыште але морозильникыште кучылталтыт ончыкташ ончыкта. Нуно температур кӱзаш огыт тӱҥал, бактерий-влакым огыт шочыкто, да шылын свежалыкшым арален кодаш полша.
